Praten over zwarte piet in Zwolle, Kaapstad aan de IJssel

ZwartepietendebatOp de website van de ‘Groene Amsterdammer’ kwamen wij onderstaand artikel tegen over het zwartepietendebat op 20 augustus j.l. in het wijkcentrum Holtenbroek. Wij willen u de visie op dit debat van een voormalig Holtenbroekse niet onthouden.

 

 

 

Onlangs bezocht ik een stadsgesprek over de toekomst van zwarte piet in mijn geboortestad Zwolle. Ik weet niet hoe het me gelukt is, maar ik heb de avond uitgezeten.

door Nadia Ezzeroili

24-08-2014

Ik hoop die avond vooral op een weerzien met oude bekenden: het stadsgesprek vindt plaats in het wijkcentrum van Holtenbroek, een zwarte wijk in Zwolle-Noord waar ik ben opgegroeid. Eenmaal in het zaaltje, kijk ik zoekend om me heen. Er zijn ruim 50 mensen op de bijeenkomst afgekomen, maar ik zie nauwelijks bekende gezichten. Het publiek is overwegend wit, man en boos.

Ik ben deze mensen ook nooit eerder in de wijk tegengekomen – ook niet in de Turkse winkeltjes waar yuppen uit andere wijken snel hun goedkope korianderfix komen halen en, als ze wat meer tijd hebben, de sympathieke Turrek achter de toonbank vragen of hij za’atar verkoopt om daarmee thuis dat authentieke Ottolenghi-gerecht eindelijk eens uit te proberen.

Ik herken en groet Jeroen Weghs, een satirische columnist die hier vanavond een kleine voordracht gaat doen. ‘Waar zijn de zwarte en allochtone Nederlanders uit de wijk gebleven?’ vraag ik wat ontheemd. ‘Die zitten daar’, antwoordt Jeroen. Hij wijst naar een ander zaaltje in het wijkcentrum. ‘Ze hebben, geloof ik, al een eigen bijeenkomst.’

‘Ja? Waarover?’ vraag ik hem nieuwsgierig. Jeroen heeft geen idee. Ik vermoed een voorlichtingsavond over diabetes of mantelzorg, eventueel met een tolk erbij.

Zeventien jaar wonen in Holtenbroek en een verhuizing naar Amsterdam later, lijkt de stille segregatie nog steeds springlevend in deze stad. Zwolle: Kaapstad aan de IJssel.

Nu eerst maar zitten, het poldergesprek gaat zo beginnen. En dat belooft wat, want deze bijeenkomst heeft het allemaal: een panel, een beamer en drie stellingen.

In het panel zit iemand van een organisatie die verantwoordelijk is voor de plaatselijke sinterklaasintocht en hier aanwezig is om ‘de meningen te inventariseren’. De voorzitter van de Zwolse participatieraad is ook aangeschoven om ‘genuanceerd en verbindend’ het onderwerp te verkennen. De Zwolse rapper Glenn de Randamie (Typhoon) gaat pleiten voor ‘hervorming van het uiterlijk van zwarte piet’. En Meine Boonstra, de bekendste Sinterklaas van Zwolle, gaat uitleggen waarom bij zo’n hervorming wat hem betreft ‘de jeu eraf is’.

De eerste stelling:

‘De minderheid moet zich aanpassen aan de meerderheid.’

Er staat iemand in het publiek op die wel iets te zeggen heeft over deze stelling: ‘Zwarte piet is niet racistisch!’

Applaus vanuit de zaal.

Het gesprek lijkt al na een kwartier al op een aflevering van Louis Theroux in een ongemakkelijke situatie

Een andere man staat op, armen stijf over elkaar gevouwen, gezichtsuitdrukking op passief-agressief. ‘Zeg Glenn, mag ik jou wat vragen?’ Ja, dat mag van Glenn. ‘Wat heb jij nou precies meegemaakt dat je zo tegen zwarte piet bent?’ De rij mannen naast hem, ook de armen stijf over elkaar gevouwen, knikken goedkeurend.

De rapper legt uit dat zwarte piet een duidelijke verwijzing is naar de transatlantische slavernij, en dus een racistische karikatuur. Maar het wil er niet in bij de mensen in het pro-zwarte-pietenkamp. Ook niet bij de oudere vrouw in de zaal die naar voren komt, een masker van een negroïde man opzet en Glenn vrolijk vraagt om gezellig mee te doen met het feest. Want ‘dit heeft echt niks te maken met racisme’ en ‘jij hoeft je helemaal niet te schminken’.

Glenn, zichtbaar geschrokken door het masker, probeert toch kalm te reageren. Ik weet van plaatsvervangende schaamte niet waar ik heen moet kijken.

Toegegeven: de vrouw komt niet helemaal helder over, maar of ze wel helemaal helder is durf ik niet met zekerheid te zeggen. Zeker niet als ik later hoor dat ze lid is van de PvdA; ik heb PvdA’ers wel vaker wereldvreemde en ongepaste dingen horen zeggen.

Maar ook deze vrouw, verward of niet, kan tot twee keer toe rekenen op luid applaus vanuit het publiek. Het stadsgesprek lijkt al na een kwartier al op een aflevering van Louis Theroux in een ongemakkelijke situatie. En we moeten nog twee uur.

Een aantal mensen in de zaal doet voorzichtig een poging om uit te leggen waarom zwarte piet toe is aan hervorming. Een docent vertelt over zijn ervaringen als Sinterklaas op een zwarte school: ‘Er zijn veel kinderen die verward op de zwarte pieten reageren. Dat kunnen we toch niet negeren?’

Maar de Sinterklaas in het panel is niet onder de indruk. Hij vindt een andere kleur schmink ‘gewoon echt geen gezicht’. Ja, we moeten vooral niet twijfelen aan de goede smaak van deze Zwolse verpersoonlijking van Bad Santa met zijn rode stola, hysterische mijter en gouden pimpstaf.

Sint Narcist is gelukkig nog wel bereid om een kleine aanpassing toe te laten. Zo mag zwarte piet in de toekomst bijvoorbeeld ‘misschien af en toe even op zijn paard rijden’. Maar geen andere kleur schmink, want dat gaat hem echt te ver.

Zo gaat het de hele avond door. Wanneer de vermoeide ogen van rapper Glenn ‘E.T. phone home’-boodschappen beginnen uit te zenden, komt het stadsgesprek langzaam ten einde. De boodschap van vanavond is duidelijk: de zwarte piet-verdedigers zijn hier in de meerderheid en die hebben besloten dat ze in de verre toekomst misschien wel een beetje open willen staan voor heel kleine aanpassingen aan zwarte piet, maar dan wel op hun eigen voorwaarden.

En ik, een geboren en getogen Zwolse, heb besloten dat deze boodschap een dikke vinger mag krijgen.

 

Deel dit bericht

Post Author: Fenny Gerrits